Home >> Boekje - De Kluis

Boekje - De Kluis

De Sint-Pietersberg ten Zuiden van Maastricht is in Nederland en omstreken bekend als een uniek en grensoverschrijdend natuurmonument. Naast de vele landschappelijke bovengrondse elementen zoals de speciale kalkgraslanden, de bebossing (onder andere het Caestert bos) en de fraaie hellingen zowel aan het Jekerdal als het Maasdal, is de berg zeer bijzonder door de onderaardse mergelgroeven. Dit unieke labyrint herbergt een schat van natuurhistorische waarden in de vorm van eeuwenoude tekeningen en handschriften en in het algemeen de vaak adembenemende onderaardse landschappen. Ook is tijdens de het graven van de gangen in de achttiende eeuw het wereldberoemde fossiel van de Mosasaurus gevonden. De “mergelgrotten” van Sint-Pietersberg hebben nog meer historische waarde gekregen toen daar in de winter van 1941/1942 de rijksbergplaats is gebouwd. In deze ondergrondse kluis heeft een groot deel van de Nederlandse kunstschatten opgeslagen gelegen, verscholen voor het oorlogsgeweld. Een werkgroep met vele vrijwilligers heeft deze unieke plek in de Sint-Pietersberg hersteld en open gesteld voor het publiek. Deze publicatie “De kluis in de Sint-Pietersberg” beschrijft alle aspecten rondom deze rijksbergplaats.

In de onderaardse kalksteengroeven van de Sint-Pietersberg werd in de Tweede Wereldoorlog een belangrijk gedeelte van het Nederlandse kunstbezit ondergebracht. De schilderijen van onder andere het Rijksmuseum in Amsterdam, het Mauritshuis in Den Haag en het Museum Boymans in Rotterdam waren tot maart 1942 veilig opgeborgen in speciaal gebouwde betonnen schuilkelders in de duinen van Noord-Holland. Toen echter aan het einde van 1941 de Duitse bezetter vreesde voor een geallieerde aanval via dit kustgebied, besloot hij in allerijl twee nieuwe schuilkelders te bouwen, waarvan één in de Sint-Pietersberg. Van vrijwel alle bekende, oude Hollandse meesters hebben de belangrijkste doeken de oorlog veilig overleefd in deze schuilkelder. Het waren onder andere De Nachtwacht, De Anatomische Les van Dr Deyman en De Staalmeesters van Rembrandt, De Liefdesbrief van Johannes Vermeer en “De jonge stier” van Paulus Potter. Uit archiefonderzoek blijkt dat er in totaal meer dan zevenhonderdvijftig schilderijen in Maastricht zijn geweest. Daarnaast werden er vele andere kunstvoorwerpen veilig opgeslagen, zoals wandtapijten uit het Stadhuis van Maastricht en een bijzondere insectenverzameling uit het Natuurhistorisch Museum aldaar. De Rijksbergplaats werd gebouwd in het Noordelijk Gangenstelsel van de Sint-Pietersberg en is gelegen aan een tunnel, die in oost-west-richting dwars door de berg loopt.

Bekijk hier algemene informatie over de kluis in pdf vorm (Acrobat Reader).
Neem hier contact op via de contact pagina voor een exemplaar.